NJERIKOLLTUKU nga Vasil Vasili

Vasil Vasili

NJERIKOLLTUKU

-tregim-

Kur hipi në kolltuk njeriu ishte i dobët dhe i veshur jo mirë. Kolltuku e pranoi ashtu siç ishte.
Gjatë cermonisë së fronëzimit i kumtoi porositë për mirëkuptim. Kumti u derdh valë-valë, me një të folur të përpiktë, të filtëruar nga dy kuptimsitë, i rëndë si në amanetin e fundit.
Ai i kërkoi njeriut bindje dhe përkushtim. I zbërtheu filozofinë e tyre. Ne jemi dy gjysma. Gjer tani kemi qenë dy gjysma, nga ky çast, mbaje këtë çast si ksombël të rrallë, bëhemi një trup, njësohemi. Urdhrat do t’i marrësh nga mua. Po ti rindajmë dy gjysmat tona, ty do të takonte trupi ndërsa mua truri. Pra, ti do të zbatosh. Ky është ligji numur një i qenies sonë. Nëqoftëse ky ligj do prishet, qoftë edhe në një rast, merr fund bashkëjetesa jonë. Me fjalë të tjera, ti del jashtë pushtetit. S’dua të kumtoj, se në historinë time të gjatë, ka patur rebelues, të cilët në kokëkrisje, si të dehur nga erëzat e pushtetit, kanë bërë përpjeke të prishin lidhjen e këtij ligji. Unë jam i përjetshëm. Njeriu që vjen tek unë s’është i tillë. Unë jam që e bëj të pavdekshëm. Jam për fjalën njerëzore, jam për duar të pastërta, jam për tejdukshmëri, por mbi çdo gjë, vendos ligjin. Po flijoj bindjet, shijet këtë çast, për të kujtuar fjalët e rëndomta dënim, burg, vdekje. Kaq kisha.
U bë heshtje. Heshtja preku ajrin, e ngriu.
Fjalën e mori njeriu që po lidhej me kolltukun. Ai pranoi gjithçka, bindjen dhe përkushtimin. U betua se do të shërbente me ndërgjegje të papërlyer, se harmonia e tyre do të ishte e përjetëshme, pasqyrë për gjithë shtetasit mëkatarë.
– Amin! – tha kolltuku.
Njeriu vuri këmbën në shkallën e parë të kolltukut.
Kur mbaroi ceremoniali, ca të pranishëm thanë se njeriu, që hipi sot në kolltuk, ishte shumë i ri dhe fare i panjohur. Ndoshta… shprehën dyshimin disa me gjysëm zëri, kolltuku… Ata që dëgjuan heshtën. Ata që i nxorrën këto penjëza dyshimi, nxituan t’u bëjnë ndreqje fjalëve. Sa pak dimë ne nga politika e kolltukut. Ai është i thellë… Ai e kupton kohën e vetvetes, ne profanët…

Nga gjërat e para që bëri njeriu, ishte veshja e një kostumi të shtrenjtë me ngjyrë të errët. Pastaj pëcaktoi mënyrën e qëndrimit në kolltuk, pastaj punoi me zërin, pastaj mësoi me kë dhe si duhet të flasë, me shumës ose me njëjës. Kuptoi edhe diçka, që paraardhësit e tij e kishin zbuluar me vonesë, se duhet t’u japësh të kuptojnë të gjithëve, se je pika më e lartë nga flitet.
Kaluan muajt e parë paqtorë. Kolltuku syçelët priste prej kohësh të ndodhte diçka te njeriu. Çdo mëngjes ai e këqyrte njeriun që vinte drejt tij, aq sa nën atë këqyrje, njeriu tundohej e ngatërronte hapat. Ajo diçkaja, që priste kolltuku, kishte ardhur një mëngjes. Tani filloi rruga jonë e përbashkët, foli për vete kolltuku dhe, atë diçkanë, që kishte ardhur te gjysma e tij, askush s’e mësoi ç’ishte.

Muajt e parë njeriu qëndronte fare pak në kolltuk. Ishin ditë të dyzuara nga pushteti i kolltukut dhe nga hallet e njerëzve. Njeriu lëkundej midis dy pushteteve si një lavjerës. Te njerëzit vuri re diçka ngashënjyese, ata e donin. Por dashuria e tyre ishte monstër e veçantë. Ajo rritej menjëherë, lindëte nga premtime, harlisej nga një frazë e gjatë, duartrokitej nga një fjalim, shpërblehej me mirënjohje robëruese, i bëheshin fli keca njomështakë të pjekur në hell, të spërkatur me verë të ëmbël dhe me limon. Kjo mënyrë të ushqyeri të shpirtit dhe të stomakut, me dashuri dhe me mish, u bë shkak që njeriu të shëndoshej më tepër.
Kolltuku mezi e kishte pritur këtë pamje të re të njeriut. Midis tyre u shtua mirëkuptimi, afëria, të cilat ishin për njeriun, po aq të vyera, sa edhe dhuratat dhe ngritja e pagës. Edhe kolltuku e rripërtëriu veten. I ulur në kolltukun e rripërtërirë, njeriu i priste ata që vinin nga poshtë dhe nga larg, për të zgjidhur hallet, me fytyrë të murrëtyer. Meqënse kolltuku ishte ngjitur shumë lart, njeriu mbante një lente të madhe për të parë. Njeriu e kishte të ndaluar t’u thoshte atyre “Jo”. Jo-në e kishte zëvëndësuar me fjali të gjata, të përpunuar sipas stilit të diktuar nga kolltuku, ku të mos kishte asgjë të kapshme. As po-ja, as jo-ja, të mos lëndëzoheshin. E vetmja shenjë që duhej të kapte ai që kërkonte diçka, ishte koha e pritjes, por edhe ajo jepej në mënyrë që të mos kuptohej si kohë kalendarike, por si diçka përtej kësaj kohe, përtej jetës, në përjetësi.

Kishin kaluar vite paqtorë. Një mëngjes, kur po ngjitej të zinte vendin në kolltuk, njeriu ndjeu një bosh në gjoks. E mbuluan bulat e djersës dhe i ra të fikët në kolltuk. Erdhi shërbimi i ngutësisë dhe e shpuri në spitalin e posaçëm. Njeriu kishte folur në kllapi, përvajshëm: “ Prisha ligjin, prisha ligjin!”. Ndoshta njeriu kishte dashur të shprehte diçka tjetër, më të thellë se fjalët që tha, se në atë çast ndjente dhembje për ikjen e kohës brenda tij.
Kolltuku i dëgjoi fjalët në heshtje sëmbuese. Pas kurimit, ai i shprehu keqardhjen për krizën e kohëve të fundit, i pa me trishtim thinjat e reja, rrullat e ballit, e këshilloi me zë atëror të shtonte kujdesin për shëndetin, të përballonte atë që e quajti krizë të thinjave dhe të rrudhave. Si masë praktike lehtësuese, i bëri të ditur shkurtimin e orëve të punës ditore.
Njeriu u habit nga zemërgjerësia e kolltukut, i cili edhe pse, i kishte dëgjuar pëçartjet, e trajtoi si bir. Ai kishte kuptuar diçka tjetër nga fjalët që kishte thënë gjysma e tij. Njeriu e ndjeu veten fajtor përballë zemërgjersisë mëshirore me hapsirë perandorake. Njeriut i rrodhën lotë ngashnjimi dhe aty bëri pendesë me përkulje në gjunjë.

Kur mbushi gjashtëdhjetë vjeç, njeriut iu festua ky përvjetor. Kishin ardhur të gjithë personalitetet e larta të vendit. U mbajt një fjalim i gjatë për jetën e shquar të njeriut. Vera rrezëlliu nëpër qelqet kristal. Për merita të veçanta, njeriut iu dha dekorata më e rëndësishme e shtetit. Përsëri tringëllinë qelqet me shampanjë. Nata e festës së njeriut u tret ngadalë si një qiri i madh.
Të nesërmen kolltuku kishte bërë ndryshime thelbësore dhe kozmeike. Ishte rritur një shkallë më lartë.
Përreth tij kishte ndryshuar mobilimi, tapiceritë, ngjyrat, tapetet, llampadarët. Sendet luksoze ishin vendosur në mënyrën më të pavënëre, që të nxirrnin në pah madhështinë e kolltukut.
Kaluan edhe shumë e shumë vite. Njeriu po plakej. Ky ishte trishtim i madh për kolltukun. Njeriu tani hipte e zbriste me vështirësi nga kolltuku. Eshtrat e brejtura nga mola e pleqërisë, s’e mbanin dot peshën e rënduar të trupit. Gjatë pritjeve ai dremitëte. S’mund të dëgjonte më tepër se pak minuta. Përherë e më dëndur përdorte fjalën e ndaluar, “Jo”. Kolltuku i dëgjonte, por s’mund t’i bënte qortim. Njeriu ishte plakur në pëqirin e tij.
Erdhi një ditë një dërgatë dhe i tha njeriut se… duhej të ikte nga… kolltuku. Njeriu që dëgjonte pak, vuri hinkën në vesh dhe pyeti i acaruar:
– Ç’kërkoni?
Pari i dërgatës ia përsëriti kërkesën. Njeriut të plakur në kolltuk iu ngritën leshrat e bardha, iu drodhën duart e rreshkura.
– Jo, jo, jo! Jehoi zëri i tij. Unë kam ardhur në kolltuk me kërkesën e tij. Tani jam plak, njeriplakkolltuk. Më tepër se kurrë, pleqëria ime, i duhet kolltukut sot. Ndarjen me kolltukun s’e nënëshkruaj.
Kolltuku heshti. Dërgata u largua e përçarë.
Njeriu qëndroi edhe disa vite të tjera. Çdo përpjekje për të dërguar një dërgatë të re te njeriplakkolltuku dështoi pa filluar, aq sa u hoq dorë nga ky projekt. U hap fjala se njeriu ishte gati të vdiste. Kaloi edhe një kohë e gjatë pa asnjë lajm për shëndetin e njeriut.
Vdekja i erdhi një ditë krejt papritur. Njeriu kishte vdekur aty ku pritej të vdiste, në kolltuk. S’dihej koha kur kishte vdekur. Pritej mendimi zyrtar. Ndërkohë u morrën me ngutësi masat për ceremoninë vdektare, u caktua edhe personaliteti që do të lexonte fjalëvdekjen. U hapën menjëherë dera e madhe e zyrës, dera e brendshme, flegrat e dritareve, u ndezën ajrosësit për të nxjerrë ajrin e molisur me vdekjen.
Njeriu kishte patur fuqi të mbante sytë hapur, i shtyrë nga një ndjenjë bestyde, për të parë mbas vdekjes, se çdo bëhej me të. Vdekja i kishte ardhur e ngadaltë. Në fillim i ishin ftohur shputat e këmbëve, pastaj s’kishte ndjerë kupat e gjunjëve, pastaj vdekja u ngjit nëpër trup, gjersa…
Kur ndjeu ftohjen e përgjithshme, ai lëshoi nga poret e stërshumta një lëndë të ngjitshme veshtullore, e cila u derdh mbi kolltuk gjersa, zbrujti syprinën dhe përshkoi thellsinë. Kështu u lidh përjetësisht trupi me kolltukun.

Sytë i ka ende të hapur. Thonjtë të futur thellë në mishin e kolltukut dhe buzëqeshja i ka ngrirë në fytyrë.
Lentja zmadhuese i varet poshtë gushës dhjamore. Më tej është hinka për dëgjim.

Memaliaj, Mars 1991

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.