POPULLI I QELESHËVE TË BARDHA nga Shefqet Sulmina

Shefqet Sulmina

POPULLI I QELESHËVE TË BARDHA

1.
Shpikjet

-E mre Toskë çka ke ba tan shtatë ditët e javes nëpër arrat e toskanes?
-Bëra këtë, – i tha Toska, – duke i treguar  rrotën, “vetën e tij të drunjtë”.  – Po ti në gështenjërishtën tënde alpine?
-Unë bana kët, – i tregoi Gega samarin e kalit.
-Ju, o popull, qysh mendoni? – pyeti Toska, popullin. Çfarë është samari para rrotës time? Kush mund ta mbaj një samar mbi shpinë?
-Po rrotën? Ç’ka po na hyn në punë një rrotë? Ka ndonjë rrotë këtu të mbaj rrotën e Toskës në krah? o Popull? – pyeti Gega popullin.
Populli po kruante kurrizin si në rastin e rrotës së Toskës, si në shpikjën tjetër,  të samarit të Gegës.
E e zunë me shpikësin e parë, me Toskën.
-Je rrotë, – i tha populli Toskës dhe deshen me ja ngarkuar shpikjën e tij, rrotën e drunjtë në krah.
-Jo morë popull, rrota ime ecën vetë, duke e lëshuar rrotën të ecë.
-Po ti Gegë, – pse e bërë samarin? – pyeti populli Gegën duke qënë gati me ja ngarkuar edhe atij samarin, si rrotën Toskës.
-Jaaa, – tha Gega, – nuk e bëra samarin as për ju as për vete, u ngrit me nxitim dhe ja vuri kalit… Kaq desh populli dhe e morën në krah Gegën, e vunë në kalë. Pastaj filluan te qeshnin me Toskën për rrotën që tashme kishte rrësharë larg.
-Prisni, – u tha Toska, – se kjo që thashë, – tha, – qe rrenë – qëmoti. Unë e bëra rrotën se desha të bëja  qerren dhe juve të gjithë, tu hipja në qerre… dhe ja, -ju tregoi ai qerren e mbuluar me kashtë.
-Ku janë kuajtë? – pyeti Populli Gegën.
-Kuajt i zini vetë, – u tha Gega.
Populli nuk e zgjati, u turr me vrap dhe hipi në qerren e toskës, duke e lënë vetëm Gegën.
-Ku po shkoni? – pyeti Gega Popullin?
Populli i lumtur që kishte zënë vend në qerrën e Toskës, filloi të qeshte me Gegën.
-Tek, për tek, – i tha Gega Toskës, mbetur vetëm kalli në kalë, – ku po i çon?
-Çift, për çift, – tundi kokën Toska, në arrishtën time të mbledhin grurë. Po ti, tek për tek O Geg ku po shkon kalli me kalë?
-Unë po shkoj në malë, të sjell gurin e mullirit për ta bluar grurin, por çift për çift, o Tosk, ta dish se  unë sjell vetëm Gurin dhe jo Ujin? Kush do ta sjell Ujin?
-E sjellim ne, – tha Populli.    …Dhe u vunë të dyve nga një qeleshe me borë të bardhë…

2.
Gruri dhe guri

Ndersa Gega shkoi me Vjosen për të marrë Gurin dhe Ujin në malë, Toska me njerëzit mblodhi grurin në fushë dhe po prisnin Gegen me Vjosën të binin Gurin dhe Ujin për ta bluar. Fusha e verës qeshte e veshur në arë, në grurë dhe kashtë. Toska e dinte që Gega do të ja kallte dhe i tha popullit se qysh tija bënte i rrenë, Gegës, kur të vinte ky nga Mali.
Populli filloi të hidhte qyfyret e tij. Qeshte lozte me fjalë dhe shamatë.
Dikush thoshte se Gega me kalin dhe Vjosën do sjell borë. Disa thoshin se do sjell çaj, di sa të tjerë thoshin se do të sjellë kalin me gurë…
-Dëgjoni, – tha Toska, –  ai do të sjell diçKa ma tepër se uji dhe guri, por ne duhet ta gjejmë. Duhet të ndajmë grurin nga kashta.
-Le ta marrim kashtën, – u tha Toska – nga kavalet, ta bëjmë mullar.
-Pse? – i thanë njerëzit Toskes.
-Sepse ai do të deshte të ndanim grurin me njeri-tjetrin, ndërsa neve do të ndajmë kashtën.
Njerëzit ndan kashtën fije me fije midis tyre dhe ndërtuan secili kasollen e vete me kashtë.
Mbërriti Gega dhe Toskë e popull u mblodh për të parë se Çfarë kishte sjellë Gega me Vjosën…
Gega në njerën anë kishte ngarkuar gurin dhe në anë tjetër disa gurë. Vjosa tërhiqet një Ka … për dore.
-Çfarë solle Gegë? – pyeti Toska Gegën.
-Unë solla Gurin e Popullit, – tha Gega. Po ti çfarë bërë me popullin?
-Ja, – i tha Toska, siç e sheh, ata mblodhen gurin dhe unë ju ndava secilit kashtën. Po ti pse këta gurë të tjerë të vegjël, neve nuk na duhen?
Gega drodhi mustaqet.
-O popull, ju duhen gurët midis?
-Jo, – tha Populli, ne jemi për pushtimet. Ne duhet të puthemi dhe jo të grindemi. Populli dhe Toska filluan të qeshnin me Gegën.
-Po hipje vetë, o Gegë, në krahun tjetër, ose hipje të dashurën tende, Vjosën.
-I vura për anë, për kundrapeshë, – i tha Gega. Nuk i prura për ti venë Populli midis dhembësh, por për të bluar secili grurin e tyre…
-Ka lezet fusha mer Gegë!
-Burri nuk e bënë peshën e gurit, mer Toskë!
-E di mer Gegë…
-Pse i ke bërë ato kasolle me kashtë?
-Populli nuk rron në shpellë, mor Gegë!
-Po, por në kasolle nuk ndizet zjarrë, mre Toskë!  Qysh thoni ju o popull, rrohet pa zjarr?

3
Pytja dhe pergjigja

-O Popull i kam bere nje pytje Geges, se cila fiton, pyetja apo pergjigja?
-I kam berë një pyetje, o Popull,  Toskës, se kush prishet ma shpjet, Guri i Poshtëm, apo i Epërm?
-Filloi Toska:
-Shkova me qerre të mbledh gurë për të shtruar rrugët, mora të tërë gurët që qenë rrokullisur nga mali në fushë. Mua më pëlqen guri i lirë…
-Shkova në malë dhe mblodha një kalë me gurë, të tërë me shenjë, – tha gega. Mua më pëlqen guri i vendit tem.
-Unë, – tha Toska, – solla gurët me qerre për të mbushur rrugët, rrugët nuk mbushën me kalë.
-Gurët e mi me shenjë, – tha Gega, – u vlerësuan si më të mirët dhe ustallarët me ta shënuan rrugët.
-Po, – i tha Toska, – por njerëzit nuk shkelin mbi gurët e tu, por ne mes të gurëve të mi të lirë.
-Nuk janë të lirë gurët e tu, – mor Toskë, – sepse gurët e mi me shenjë i kanë rrethuar gurët e tu të lirë.
Populli nuk po i kuptonte. Gega me Toskën u panë sy më sy.
-Gega tha: – Unë po bej Lakun, ti Toskë, si gjithmon Rrotën…

4.
Veza apo Pula

-O Toske, kush është e para, veza apo pula?
-Pula.
-Veza.
Nuk ranë dakord.
-Unë them të pyesim pulat mre Toskë.
-Pulat nuk e pranojnë se kanë qenë vezë mor Gege.
-Unë mendoj ti hamë .
-Ke do të ham përpara? Të voglën apo të madhën?
-Pulën, tha Toska. Gjërat e mëdhaja kanë rendësi ma tepër për tu ndarë.

Pasi ndanë dhe hëngërën, Toska pjesën e vetë,  Gega të tijen, i erdhi radha vezë.
E thyen vezën. Morën veshjen e vezës e bënë qeleshe. Morën të bardhën e vezës e bën mejegull dhe të verdhën e lanë pa ndarë.
-Në gjana të vogla, nuk përzihen gjanat e medha mre Toske, thanë për të verdhen.

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.